دو فصلنامه کواترنری ایران

چکیده در این پژوهش، ضمن جمع‌آوری اطلاعات قبلی در ارتباط با مطالعات اقلیم دیرینه و ‌رسوب‌شناسی، اقدام به برداشت 16 مغزه رسوبی با بیشینه ژرفای 5/11 متر به صورت دست‌نخورده از رسوبات بستر پلایای گاوخونی توسط مغزه‌گیر اوگر شد. رخساره‌های رسوبی بر اساس رنگ، ‌اندازه دانه، ساخت رسوبی، شکل دانه، و نوع کانی‌های تبخیری تفکیک شدند. نمونه‌برداری بر اساس تغییر در نوع رسوبات و رخساره‌های رسوبی انجام گرفت. تعداد 80 عدد نمونه رسوبی جهت آنالیز ‌دانه‌بندی تفکیک شد. ‌دانه‌بندی نمونه‌ها به دو روش الک مرطوب و ذرات ریزتر از ماسه (سیلت و رس) توسط دستگاه لیزر انجام گرفت و با استفاده از نرم‌افزار سدی لایزر پارامترهای آماری رسوب‏شناسی محاسبه شد و در نرم‌افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. تیپ غالب رسوبات بستر پلایا گل و محیط‌های رسوبی بادی، رودخانه، دلتا، دریاچه، و پلایا است. با توجه به آنالیز سن‌سنجی به روش ایزوتوپی C₁₄-AMS، میزان رسوب‌گذاری در بخش‏های غربی حدود 4/0 میلی‌متر و بخش‏های شرقی 25/0 میلی‏متر در سال بوده است. در این مطالعه دو دوره مهم خشک (8200 و 4500 سال پیش) در رسوبات هولوسن بستر پلایای گاوخونی شناسایی شد که حاکی از خشک شدن و گسترش رسوبات بادی در بستر پلایاست.

چکیده گل‌فشان خروج تحت فشار آب و گل همراه با ترکیبات شیمیایی متفاوت است. این جاذبه طبیعی معمولاً به‌ دو شکل مخروطی و حوضچه‌ای یافت می‌شود و اغلب از مناطق زیرراندگی پوسته‌ای، به‌ویژه درکمربند آلپ‌ـ هیمالیا، پیروی می‌کند. در ایران گل‌فشان‌ها اغلب در جلگه‌های ساحلی دریای خزر و دریای عمان قرار دارند. در تحقیق حاضر، جهت ارزیابی فعالیت تکتونیکی گل‌فشان‌های شرق گسل زندان پنج تاقدیس در بخش جنوبی گسل میناب و شرق آن، توسط سه پارامتر مورفومتری تاقدیس‌، شامل رویه‌های سه‌گوش و دره‌های شرابی و سینوسیته جبهه تاقدیس، بررسی و اندازه‌گیری شد. داده‌های استفاده‌شده شامل Dem 30 m منطقه، تصاویر ماهواره‌های لندست، و نقشه‌های زمین‌شناسی محدوده مورد مطالعه است. تحقیق در دو مرحله محاسبه شاخص‌ها و ارزیابی شواهد انجام گرفت. هدف از این تحقیق ارزیابی منطقه از نظر میزان فعالیت تکتونیکی و نقش آن در شکل‌گیری گل‌فشان‌های منطقه بود. نتایجی که از تحلیل محاسبه شاخص‌ها به دست آمد نشان‌دهنده این بود که از منظر ارزیابی و تحلیل شاخص‌ها منطقه فعالیت تکتونیکی بالایی دارد و نقش تکتونیک و سیستم گسلی میناب در شکل‌گیری گل‌فشان‌ها چشمگیر است.

چکیده مطالعات زمین‌باستان‌شناسی بیان‌کننده روابط بین انسان‌های گذشته با محیط و تأثیر هر یک از این دو بر یک‌دیگر است. در این مطالعه، با استفاده از داده‌های رسوب‌شناسی و ژئوشیمی، به بازسازی تغییرات محیطی در محوطه باستانی تل ملیان استان فارس پرداخته شد. از مجموع 22 گمانه حفرشده در داخل و اطراف تل ملیان، تعداد 140 نمونه خاک بر اساس تغییر لایه برداشته شد. با توجه به تغییرات لایه‌ها، تعداد 72 نمونه برای آنالیز XRF انتخاب شد. بر اساس نتایج این تحقیق، بافت خاک محدوده عمدتاً ریزدانه است و در برخی گمانه‌ها، مانند گمانه 18 و 9، رسوبات درشت‌دانه مربوط به رسوبات رودخانه‌ای دیده می‌شود. جهت رسوب‌گذاری در گمانه 18 غربی‌ـ شمال‌شرقی و در گمانه 9 غربی‌ـ شرقی است. بیشترین شواهد و بافت سیلابی در محدوده گمانه 18 و 9 در بخش‌های شمال‌شرقی محوطه و بخش‌های جنوبی محوطه مشاهده شد. بین لایه‌های سیلابی آثار و بقایای سفال نیز به دست آمد که مؤید آن است که در زمان فعالیت شبکه‌های زهکشی، در تل ملیان، سکونت وجود داشته است. نتایج داده‌های XRF در گمانه 18، به منزله شاخص‌ترین گمانه طبیعی در محوطه تل ملیان، پنچ روند افزایش و کاهش رطوبت را نشان می‌دهد.

چکیده مخروط افکنه ها یکی از لندفرم های پویای کواترنری در نـواحی ششـک  انـد  بـه همـ   ین منظـور جهـش شناسـایی د یـ      مخروطافکنۀ جنوب شرق شهر یزد، پس از بررسی تصاویر ماهوارهای، شبکۀ نمونهبـرداری متناسـب بـا محـدودۀ مـورد       عدد نمونۀ زیرسطحی رسوب از ترانشـۀ حررشـده برداشـش    2 عدد نمونۀ سطحی و تعداد 22مطالعه تعیین شد و تعداد شد  سپس، مطالعات آزمایشگاهی بر رسوبات سطحی و زیرسطحی مخروطافکنۀ مورد مطالعـه اناـام پـفیرفش   بـ      مطالعات رسوبشناسی، سه نوع تیپ رسوبی گراول گلی، گراول ماسهای، گراول ماسهایـ گلـی شناسـایی شـد و سـه     رشسارۀ رسوبی در  سمشهای مختلف مخروطافکنه شناسایی شد   ب  بررسیهای رسوبشناسـی نحـوۀ توزیـ     ذرات رسوب و علل این تغییرات ترسیر شد  جهش مطالعات زیرسطحی مخروطافکنه، علاوه بر حرر ترانشه، از روش ژئوفیزیک (ژئوالکتریک) نیز استراده شده اسش  مطالعات ژئوفیزیک به روش ژئوالکتریک بر اساس مقاومش ویژۀ ذرات رسـوبات و   پروفیل  ولی و عرضی در مخروطافکنۀ مورد مطالعه صورت پفیرفش  در پروفیـل  ـولی و در بخـ    هـای آاـازین   2در مخروط افکنه مقاومش ویژۀ بالایی نسبش به  سمشهـای پایـانی مخـروط   افکنـه مشـاهده شـد  همننـین،  بـ  نتـای        بهدسشآمده از مطالعات رسوبشناسی، انرژی محیط رسوبی در زمان نهشته شـدن رسـوبات بالاسـش و رسـوبات ایـن      مخروطافکنه گرانروی بالایی دارند  با توجه به نتای  به دسش آمده از مطالعۀ رسوبات و نتای  داده هـای ژئوالکتریـک یـک    مدل رسوبی ترسیم شد 

چکیده دریاچه ارومیه در شمال باختر ایران به عنوان یکی از بزرگترین دریاچه های فوق اشباع نمک جهان، به دلیل عوامل انسانی و طبیعی در معرض کاهش شدید تراز آب و خشک شدن قرار دارد. کاهش شدید تراز آب در دو دهه اخیر و رخنمون یافتن بستر دریاچه به صورت پهنه های گلی، گلی-نمکی و نمکی در بخش­های بزرگی از دریاچه منجر به تغییر محیط رسوبی از یک محیط دریاچه­ای دائمی به یک محیط رسوبی پلایایی تحت تاثیر تغییرات فصلی شده است. ظهور و گسترش میکرولندفرم های محیط های پلایایی در بستر خشک شده دریاچه موید تغییر در محیط رسوبی دریاچه و روند رسوبگذاری است. مهم­ترین میکرولندفرم­های پهنه­های گلی دریاچه شامل ترک های گلی، زمین های پف کرده با ساخت تی پی و دیاپیرهای گلی می باشند. میکرولندفرم­ها در پهنه­های نمکی گسترش و تنوع بیشتری دارند و شامل  ساخت های انحلالی نمک در مقیاس میکروسکوپی و ماکروسکوپی، رشد بلورهای هالیت و سیلویت در اشکال و اندازه های مختلف، هالیت های شعاعی، ریپل های نامتقارن نمکی، پلی گون های نمکی، قارچ های نمکی، پشته های نمکی، سواحل و سدهای نمکی، ساخت های نعل اسبی نمکی، حفره ها و غارهای نمکی، پهنه های گسیختگی نمک و فرش های جلبکی می باشند. رخنمون یافتن پهنه های نمکی در بخش های بزرگی از بستر دریاچه و نیز  برداشت نمک برای استفاده های صنعتی می تواند منجر به حمل ذرات منفصل نمک به مناطق مسکونی و کشاورزی در زمان طوفان های بادی و گرد و غبار گشته و عوارض زیست محیطی برای ساکنین اطراف دریاچه به همراه داشته باشد.

چکیده مطالعات بین‌رشته‌ای نقش مهمی در پاسخگویی به سؤالات پروژه‌های مهندسی بازی می‌کنند. مطالعات تلفیقی رسوب‌شناسی و ژئوالکتریک برای بررسی پراکنش انواع رسوبات دو سوی غربی و شرقی بخش جنوبی دریاچه ارومیه، نقش آن‌ها در تبادل آب‌های زیرزمینی و وجود گسل در بستر دریاچه انجام شد. بدین منظور 18 گمانه 10 متری در سه پروفیل در دو سوی دریاچه حفاری و رسوبات ستون چینه‌شناسی آن‌ها تحت آزمایش دانه‌بندی و کانی‌شناسی و تطابق قرار گرفت. تعداد 391 سونداژ ژئوالکتریکی قائم با آرایه شلومبرژه در دشت‌های حاشیه برداشت شدند. ستون دانه‌بندی گمانه‌ها با سونداژ مجاور متناظر شد و با تصحیحات نرمال‌سازی، به روش دیفیوژن، درون‌یابی و نقشه‌های هم‌مقاومت ترسیم و تفسیر شد. در 5 مقطع عرضی، برش‌هایی از غرب تا شرق دریاچه تهیه و تغییرات دانه‌بندی و مقاومت الکتریکی در آن‌ها بررسی شد. نتایج نشان داد در دو ناحیه، به دلیل وجود رسوبات درشت‌دانه و دارای مقاومت الکتریکی بالا، امکان تبادل آب‌های زیرزمینی وجود دارد. این نقاط می‌توانند مسیل‌های قدیمی رودخانه شهرچای و باراندازچای و انشعابات آن‌ها بوده باشند. به دلیل تمایز بالا و اختلاف مقادیر دو پارامتر مقاومت الکتریکی و مغناطیسی در دو سوی دریاچه، یک گسستگی ژئوفیزیکی در دو روش ژئوالکتریک و مغناطیس‌سنجی هوایی در محل دریاچه قابل اثبات است.

چکیده شناسایی آبرفت‌ها، رسوبات، و محیط رسوبی دیرینه ته‌نشست آن‌ها در حالتی که در مطالعه آن‌ها از روش‏های ترکیبی استفاده شده همواره اهمیت بالایی دارد. این‌گونه مطالعات ترکیبی معمولاً به روش مستقیم (نمونه‏برداری) و روش غیرمستقیم (روش‏های ژئوفیزیکی) انجام می‏شود. هدف اصلی این تحقیق شناسایی رسوبات و محیط ‏رسوبی دیرینه آبرفت‌های منطقه کوچصفهان با تلفیق داده‏های رسوب‏شناسی حاصل از چاهک‏ها و روش راداری نفوذی به زمین (GPR) بود. برای این ‏منظور، داده‌های رادار نفوذی به زمین به طول 11 کیلومتر در امتداد جاده کوچصفهان به سمت لشت‏نشا برداشت شد. سپس، با توجه به پروفیل‏های راداری 7 گمانه رسوبی با عمق متوسط 7/2 متری جهت تلفیق با داده‏های رسوب‏شناسی حفاری شد. بررسی‏های انجام‏شده به شناسایی 5 رخساره راداری ـ شامل خطوط راداری به ‌صورت گسسته و غیر‏موازی مقعر محدب، خطوط راداری به‌ صورت منحنی‌های پیوسته موازی، خطوط راداری با شیب‌های متفاوت به ‌صورت گسسته، خطوط راداری به‌ صورت ناپیوسته موازی با شیب‏ کم، خطوط راداری ناپیوسته موازی با شیب‏ کم و میرایی شدید ـ و 8 رخساره رسوبی ماسه بسیار ریز سیلتی، ماسه ‌‏ریز، گراول ماسه‌ای، ماسه ریز گراولی، مواد آلی، ماسه درشت سیلتی، ماسه درشت، ماسه‌ گلی با کمی گراول انجامید که نشان‌دهنده قسمت‏های مختلف محیط‏های رودخانه‏ای بود. در این منطقه میزان ذرات‏ دانه‌ریز رسوبی و مواد آلی از جنوب به سمت شمال منطقه افزایش می‏یابد.

چکیده دلتاها از پویاترین لندفرم­ های ژئومورفولوژیک هستند که به طور همزمان تحت تأثیر فرآیندهای دریا و خشکی قرار دارند. دلتای اروند به دلیل شیب بسیار کم در پیش کرانه، طی آخرین دوره کواترنری تا حال حاضر تحت تأثیر تغییرات ائوستاتیکی آب خلیج فارس و رسوب­گذاری رودخانه تحوّلات زیادی را تجربه نموده است که از دیدگاه بنیادی ژئومورفولوژی تاکنون به آن پرداخته نشده است. دستیابی به نحوه تغییر و تکامل دلتای اروند مهم­ترین هدف این پژوهش می­باشد. داده­های حاصل از نتایج ژئوشیمی XRD و ICP، دانه بندی و تعیین سن رسوباتِ هفت مغزه برداشت شده، مهم ترین ابزارهای پژوهش می باشند. نتایج بازسازی دیرینه محیط­ های رسوبی و فرآیندهای شکل ­زای دلتا در ارتباط با تغییرات تراز آب خلیج فارس، سه محیط رسوب­گذاری رودخانه ­ای، تالابی و جزر و مدی را شناسائی کرد. آنالیزهای ژئوشیمی نسبت به دانه بندی در این دلتا به مراتب بهتر توانسته به تحلیلی منطقی­تر از شرایط محیط ­های رسوب­گذاری گذشته کمک کند. آنالیز ایزوتوپ  و  به همراه سایر مطالعات پیشین نشان داده است دلتای اروند در اثر تداخل فرآیندهای فعال رودخانه­ای (PB2300) با پیشروی و پسروی­ های مکرر آب دریا (از 9000 سال پیش) شکل گرفته است.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی هیدروژئوشیمی و نحوه تکامل شورابه در پلایاهای میقان و حوض سلطان، با مطالعه‌ی شورابه‎ها و براساس شواهد هیدروژئوشیمیایی انجام گرفته است. پلایای میقان و حوض سلطان حوضه‎های رسوبی درون قاره‌ای‌اند که در حوضه آبریز قم و در ایران مرکزی قرار دارند. ‌سطح آب در هردو پلایا متأثر از حجم آب‎ها‏ی زیرزمینی وارده به آن، رودهای فصلی، بارندگی و تبخیر است. به‌منظور مطالعه شورابه‌‌ها و نحوه تکامل آن با حفر چاهک‌‌هایی از مرکز پلایا به سمت حاشیه آن، ١٩ نمونه شورابه از پلایای میقان و 25 نمونه از پلایای حوض سلطان اخذ گردید. پارامترهای فیزیکوشیمیایی در محل و آنالیز ژئوشیمیایی شورابه‌ها در آزمایشگاه اندازه‌گیری شده‎اند. همچنین، تعداد 95 نمونه رسوب از پلایای میقان و 109 نمونه از پلایای حوض سلطان، بوسیله اوگر دستی برداشته شد و مورد آنالیزهای کانی‎شناسی و رسوب‌شناسی قرار گرفت. سدیم، کلر و سولفات مهمترین یون‎ها و کلسیت، ژیپس، ‎هالیت، تناردیت و پلی‎هالیت مهمترین کانی‌های تبخیری در هردو پلایا هستند. بررسی هیدروژئوشیمی آب‎ها‏ی ورودی بیانگر این است که نسبت مولی یون‌ها در هردو پلایا از نوع HCO₃<Ca+Mg بوده در طی تکامل ژئوشیمیایی و پس از جدایش کانی‌ها‌ی مختلف، در پلایای میقان شورابه‌‌های با تیپ Na-Cl-SO₄  و در حوض سلطان شورابه‎هایی با تیپ Na-Ca-(Mg)-Cl تشکیل می‌گردد.

چکیده ماندای عینک در استان گیلان،غرب شهر رشت و در نزدیکی رودخانه گوهر رود واقع‌شده است. جهت بررسی محیط رسوبی این مانداب، تعداد  44 نمونه رسوب سطحی توسط دستگاه گرب برداشت شد. این نمونه‌ها مورد آنالیز دانه‌بندی و کانی‌شناسی قرار گرفتند و پارامترهای آماری از قبیل جورشدگی، کج شدگی، کشیدگی و همچنین میانگین اندازه ذرات محاسبه شد. مطالعات ژئوفیزیک با استفاده از 2 روش ژئو‌ الکتریک و رادار نفوذی زمین، با‌هدف تعیین ساختار و عمق رسوبات،  نزدیکی به منشأ و میزان انرژی محیط‌رسوبی، بررسی حضور ناپیوستگی‌های زیرسطحی و ارتباط این مانداب با رودخانه گوهررود صورت گرفت. نتایج دانه سنجی  و پارامترهای آماری حضور13 تیپ رسوبی با منشأ  رودخانه ای را در منطقه مورد‌‌مطالعه نشان می‌دهد. نتایج کانی‌شناسی حاصل از آنالیز XRD، حاکی از یک محیط رسوبی با مواد آواری است. در پروفیل‌های ژئوفیزیک مشخص گردید که حد‌فاصل مانداب با رودخانه گوهر رود  ناحیه‌ای با مقاومت ویژه نسبی بالاست که این مسئله ناشی از وجود گسل رشت در حاشیه مانداب و تغییر جنس رسوبات در این ناحیه است. بررسی پارامترهای آماری رسوبی و مطالعات ژئوفیزیک نشان می‌دهد که مانداب عینک یک شاخه از رودخانه گوهر رود  است که توسط گسل رشت قطع‌شده و به شکل کنونی درآمده است.

چکیده این پژوهش با هدف تفکیک زیرمحیط­های رسوبی پلایای حوض سلطان و گرمسار با مطالعه مغزه­های رسوبی و بر اساس شواهد رسوب­شناسی و کانی­شناسی انجام گرفته است. در این پژوهش، تعداد 9 مغزه از پلایای حوض سلطان تهیه گردید.  از بخش­های سطحی تا عمق 20 سانتیمتری پلایای گرمسار نیز نمونه­برداری انجام شد. 113 نمونه از رخساره­های رسوبی پلایای حوض سلطان و 30 نمونه از پلایای گرمسار، تهیه و مورد آنالیز دانه­بندی و کانی­شناسی قرار گرفت. تیپ رسوبات هر دو پلایا از نظر اندازه ذرات شامل گل ماسه­ای با کمی گراول، ماسه گلی با کمی گراول، گل، گل ماسه­ای و ماسه گلی می­باشد. در پلایای حوض سلطان سه نوع رخساره تخریبی، کربناته و تبخیری و در پلایای گرمسار سه نوع رخساره سیلیسی تخریبی، مخلوط سیلیسی تخریبی با تبخیری و تبخیری مشاهده شده است. کانیهای تشکیل­دهنده پلایای حوض سلطان شامل کوارتز، فلدسپات، کانیهای رسی، کلسیت و به­ندرت آراگونیت ژیپس، هالیت، انیدریت، پلی­هالیت، کارنالیت، تناردیت، باسانیت و هگزاهیدریت هستند. کانیهای تشکیل­دهنده پلایای گرمسار هالیت، ژیپس، کلسیت، باسانیت، کارنالیت، کارنالیت آمونیوم، سیلویت، کلرید منیزم پتاسیم، کوارتز، آلبیت، آنورتیت، مسکویت، کلریت و ایلیت هستند. ترک­های گلی، توده­های ماسه­ای بادی، تی­پی و سطوح گل کلمی از متداولترین عارضه­های شناسائی­شده در هر دو پلایا هستند. زیرمحیط­های رسوبی هر دو پلایا شامل از خارج به داخل حوضه شامل بادبزن آبرفتی، پهنه ماسه­ای، پهنه گلی، پهنه گلی­نمکی، پهنه نمکی و دریاچه موقت می­باشد. این زیرمحیط­های رسوبی بر اساس تغییر محیط رسوبی که متاثر از تغییر اقلیم در دوره هولوسن است، به یکدیگر تبدیل می­گردند.

چکیده در این تحقیق با مطالعه مغزه رسوبی سه متری از دریاچه گهر واقع در زاگرس مرتفع، محیط رسوبی گذشته با استفاده از شاخص­های ژئوشیمی و پالینولوژی مورد بررسی قرار گرفت و با تفسیر تغییرات پوشش­گیاهی به­دست آمده از نمودار گرده­ دریاچه گهر، تغییرات آب و هوایی گذشته بازسازی شد. نتایج نشان داد که منطقه مورد مطالعه به­طور متناوب شرایط آب و هوایی سرد و مرطوب و خشک و گرم را در گذشته تجربه نموده است. از مهمترین دستاوردهای این تحقیق می توان به کاربرد شاخص ژئوشیمی نسبت وانادیوم به کروم (V/Cr) برای تفسیر شرایط آب و هوای گذشته  اشاره نمود. وجود سه بیشینه در شاخص V/Cr و هماهنگی آن با درصد فراوانی گرده های گیاهان مانداب و درختی نظیر بلوط و علفی مانند خانواده چتریان می تواند شاهدی بر وجود سه دوره با افزایش بارش در منطقه مرتفع زاگرس باشد.  به نظر می رسد که سن نسبی مغزه رسوبی بر اساس تطابق داده های بارش و دمای بازسازی شده حاصل از مدل کلان مقیاس طبیعیMCM  و تغییرات فراوانی گرده درختان بلوط حدود هولوسن میانی تا زمان کنونی را پوشش دهد. تحلیل خوشه ای فراوانی گرده های گیاهی درختی و درختچه ای و علفی، چهار زون مجزا در طول مغزه رسوبی بصورت GHA ،GHB ،GHC و GHD را نشان داد که منطقه همزمان با  دو زون GHA وGHB دارای پوشش گیاهی از نوع جنگلی- استپی با چیرگی بلوط بوده است.در مجموع تغییرات فراوانی گرده های بلوط و ریش بز در طول مغزه رسوبی ناشی از تغییرات شرایط رطوبتی و دمایی محیط  می تواند باشد. همچنین شواهدی همانند گرده های درختی دست کاشت بهمراه گرده های گیاه بارهنگ می تواند نشانه دخالت انسان در منطقه مورد مطالعه باشد.

چکیده مطالعه رسوبات و شورابه پلایا از جنبه­های اقتصادی با توجه به وجود ذخایر تبخیری و از نظر اثرات آن بر اکولوژی و محیط زیست و آبهای منطقه حائز اهمیت خاص می­باشد. سطح آب دریاچه حوض سلطان با گستره آبگیر حدود 195 کیلومترمربع متأثر از حجم آبهای وارده به آن اعم از آبهای زیرزمینی، رودهای فصلی و بارندگی می‌باشد. به­منظور مطالعه هیدروژئوشیمی شورابه، در این پلایا، تعداد 25 نمونه شورابه از بخش­های مختلف دریاچه برداشت شد. پارامترهای فیزیکوشیمیایی در محل اندازه­گیری و آنالیز شیمیایی شورابه­ها انجام شد. همچنین، برای مطالعه رسوب­شناسی، کانی­شناسی و تعیین شوری، از محل برداشت شورابه، 100 نمونه رسوب، بوسیله اوگر دستی تا عمق بیشینه 2 متر برداشته شد. با انجام آزمایشات ژئوشیمیایی، ترکیب یونی شورابه­ها و با آنالیز کانی­شناسی رسوبات، نوع کانی­های موجود در رسوبات مشخص گردید. ترتیب فراوانی کاتیون­های موجود در شورابه به ترتیب شامل سدیم، منیزیم، کلسیم و پتاسیم و آنیونها شامل کلر، سولفات و بیکربنات می­باشد. کانی­های تبخیری موجود در رسوبات را کلسیت، ژیپس، هالیت، کارنالیت، هگزاهیدریت، تناردیت و باسانیت تشکیل می­دهند. بررسی هیدروژئوشیمی آبهای ورودی بیانگر این است که نسبت مولی یون­ها از نوع HCO₃ < Ca + Mg بوده و در نمودار تکاملی ژئوشیمیایی شورابه­ها، مسیر ژئوشیمیایی (II) را طی نموده و پس از جدایش کانی­های مختلف، تیپ شورابه دریاچه Na-Ca-(Mg)-Cl می­گردد که قابل مقایسه با دریاچه مهارلو، دریاچه نمک بریستول و دریاچه بزرگ نمک آمریکا است.

چکیده دریاچه ارومیه واقع در شمال غربی کشور ایران به عنوان یکی از بزرگ ترین دریاچه های فوق اشباع از نمک دنیا مطرح است که قابل مقایسه با دریاچه بزرگ نمک آمریکا می باشد.این تحقیق با هدف شناسایی عناصر اقتصادی موجود در شورابه و تعیین روند ته نشست رسوبات تبخیری با گذر زمان انجام شد. روند تبخیر درحوضچه تبخیر مورد مطالعه قرار گرفته است. ابتدا 2025 لیتر شورابه، از شمال غرب دریاچه برداشت گردید و به حوضچه تبخیر که در هوای آزاد و زیر نور مستقیم خورشید جایگیری شده بود، منتقل شد. در طول مدت 96 روز، 255 نمونه شورابه و 3 نمونه نمک جامد از دیواره حوضچه برداشت شد و جهت تعیین میزان عناصر منیزیم، پتاسیم و لیتیم به آزمایشگاه منتقل گردید. در انتهای این مدت حجم شورابه در اثر تبخیر از 2025 به 881/25 لیتر تقلیل یافت. غلظت منیزیم از 56 گرم بر لیتر به 104 گرم بر لیتر رسید. میزان غلظت پتاسیم محلول درشورابه از 10 گرم بر لیتر به 23 گرم بر لیتر افزوده شد و میزان لیتیم از 21 ppm به 34 ppm  افزایش پیدا کرد . در عین حال میزان سدیم محلول در شورابه از 37 گرم بر لیتر به 4 گرم بر لیتر رسید.

چکیده این پژوهش با هدف تعیین رخساره‌های رسوبی، شناسایی کانی‌های تبخیری و تغییر نوع کانی‌های تشکیل‌دهنده رسوبات طی دوره هولوسن انجام گرفته که دقیقاً مرتبط با بالانس بین آب‌های وارد به حوضه و آب‌های خارج‌شده از آن است. در این پژوهش 9 مغزه به طول بیشینه 700 سانتی‌متر با استفاده از اوگر از بستر دریاچه به‌صورت سالم تهیه شد. مغزه‌ها به‌صورت طولی نصف و زیرمحیط‌های رسوبی محیط‌های پلایایی در طول مغزه تعیین شد. تعداد 113 نمونه از رخساره‌های رسوبی مختلف، تهیه و آنالیز دانه‌بندی و کانی‌شناسی شد. تیپ رسوبات دریاچه حوض سلطان از نظر اندازه ذرات شامل گل ماسه‌ای با کمی گراول، ماسه گلی با کمی گراول، گل، گل ماسه‌ای و ماسه گلی است. رسوبات تشکیل‌دهنده دریاچه از سه نوع تخریبی، کربناته و تبخیری است. کانی‌های تشکیل‌دهنده رسوبات تخریبی شامل کوارتز، فلدسپات، کانی‌های رسی، میکا، منیتیت، هماتیت، آمفیبول، آناتاز، زئولیت و پیروکسن است. کانی‌های کربناته شامل کلسیت و به‌ندرت آراگونیت است. کانی‌های تبخیری شامل کلسیت، ژیپس، هالیت، انیدریت، پلی‌هالیت، کارنالیت، تناردیت، باسانیت و هگزاهیدریت است. از بین این کانی‌ها بیشترین فراوانی در زیرمحیط‌های رسوبی پهنه گلی نمکی و پهنه گلی به کانی کوارتز و کلسیت و در پهنه نمکی و دریاچه موقت به کانی‌های تبخیری به‌ویژه هالیت و ژیپس تعلق دارد.

چکیده در این بررسی نمونه‌هایی از رسوبات بستر دریای عمان (منطقه نگور) انتخاب و پس از آماده‌سازی، مطالعه و عکسبرداری شد. تعداد ده جنس و پانزده گونه برای اولین‌بار از منطقه مورد مطالعه شناسایی و معرفی شد. در این منطقه نانوفسیل‌هایی مانند Gephyrocapsaoceanica Kamptner 1943، Pseudoemilianialacunose (Kamptner, 1963)، Gratner (1969c) و  Helicosphaeracarteri (Wallich 1877) Kamtner 1954 از نظر فراوانی گونه‌های غالب بود. برخی گونه‌ها به صورت نادر در نمونه‌ها حضور داشت که در این میان می‌توان گونه Braarudosphaerabigelowii Gran & Braarud, (1935) Deflandre (1947) را نام برد. همچنین، در نمونه‌های مورد مطالعه تعداد زیادی گونه‌های حمل‌شده و غالباً مربوط به بازه زمانی نئوژن گزارش می‌شود. بر مبنای فسیل‌های یافت‌شده و تنوع گونه‌ای پایین آن‌ها می‌توان نتیجه گرفت که دریای عمان در منطقه نگور دریایی حاشیه‌ای است که در عرض جغرافیایی پایین، کم‌عمق و نزدیک به ساحل است. حوضه مذکور برای رشد نانوفسیل‌های آهکی بسیار مساعد و دارای شرایط یوتروفیک است. 

چکیده رسوبات و کانی‌های تشکیل‌شده در دریاچه‌های شور تابع تغییرات فصلی و نوسان تراز آب‌اند. لذا، با مطالعه آن‌ها، به‌ویژه کانی‌های تبخیری در گذشته، می‌توان زیرمحیط‌های رسوبی را بازسازی کرد. این پژوهش با هدف بازسازی و تعیین زیرمحیط‌های رسوبی هولوسن دریاچه مهارلو انجام گرفته است. در این پژوهش، سیزده مغزه به طول بیشینه 170 سانتی‌متر با دستگاه مغزه‌گیر وزنی از بستر دریاچه به‌صورت سالم و دست‌نخورده تهیه شد. مغزه‌ها به‌صورت طولی نصف و زیرمحیط‌های رسوبی محیط‌های پلایایی در طول مغزه تعیین و تعداد 85 نمونه از رخساره‌های رسوبی مختلف مغزه‌ها تهیه و آنالیز دانه‌بندی و کانی‌شناسی شد. اجزای رسوبی نیز با میکروسکوپ بینوکولار و الکترونی بررسی شد. نتایج حاکی از آن است که رسوبات تشکیل‌دهنده دریاچه از سه نوع تخریبی، کربناته و تبخیری است. کانی‌های موجود در رسوبات شامل کانی‌های تخریبی کوارتز، فلدسپات، کانی‌های رسی، کلسیت و دولومیت است. رسوبات کربناته شامل کربنات‌های کلسیت، دولومیت، آراگونیت، منیزیت، ناترون و کانی‌های تبخیری شامل ژیپس، هالیت، بیشوفیت، گلوبریت، پلی‌هالیت و باسانیت است. کانی‌های رسی شامل پلی‌گورسکیت، فلوگوپیت و سودویت است. رسوبات بیوشیمیایی را پلت آرتیمیا تشکیل می‌دهد که غالباً آراگونیتی است. تیپ رسوبات کف دریاچه غالباً سیلت رسی ماسه‌دار است. زیرمحیط‌های رسوبی بازسازی‌شده برای هولوسن دریاچه مهارلو شامل پهنه گلی، پهنه گلی‌- نمکی، پهنه نمکی و دریاچه موقت است.