دو فصلنامه کواترنری ایران

چکیده سیستم گسلی چپ‌گرد درونه با طولی بیش از 700 کیلومتر فعال است. به ‏منظور برآورد میزان فعالیت گسل به نرخ لغزش و جهت تعیین نرخ لغزش به دو پارامتر جابه‏جایی و مدت زمان رویداد آن جابه‌‌جایی نیاز داریم. سایت مورد بررسی در این تحقیق نزدیک خلیل‌آباد است که در غرب کاشمر واقع شده است. گسل درونه بادزن آبرفتی شرقی خلیل‌آباد را به میزان حدود 40 تا 60 متر جابه‏جا کرده است. دو نمونه رسوب جهت سن یابی به روش لومینسانس از این بادزن برداشت شد. سپس فلدسپار پتاسیم از آن‌ها جدا شد. جهت سن‌یابی فلدسپار پتاسیم به دو پارامتر دز معادل دز طبیعی و دز سالیانه و دُزسالیانه نیاز است. به ‏منظور اندازه‏گیری دُزمعادل از روش SAR و برای تحلیل داده ‏ها از برنامه آنالیست استفاده شد دز سالیانه با اندازه گیری های میزان اشعه های رادیواکتیو محیط و اشعه کیهانی و رطوبت محاسبه شد. آخرین دوران رسوب‌گذاری 11000 تا 16000 سال و نرخ لغزش گسل درونه در ناحیه شرقی بادزنه با تقسیم جابه‌جایی بر دوران جابه‌جایی در حدود 5/2 تا 5/5 میلی‌متر در سال محاسبه شد.

چکیده رسوبات کواترنری مخروط ‏افکنه ‏ها اطلاعات مهمی از شرایط اقلیمی گذشته و تحولات محیطی حوضه آبریز بالادست خود ارائه می‏کنند. در این پژوهش نویسندگان به بررسی تکامل الگوی رسوبی بر سطح مخروط‏افکنه کال‌شور پرداختند تا با استفاده از تفسیر نتایج حاصل از آنالیزهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی این رسوبات محیط رسوب‌گذاری این رسوبات در دوره کواترنر را بررسی کنند. مخروط ‏افکنه کال‌شور یک مخروط کوچک و نسبتاً متقارن در شمال‌شرق ایران و در دامنه جنوبی رشته‌کوه بینالود است که بر پایه ویژگی‏های رنگ و بافت و اندازه ذرات و مطالعات میدانی سطح آن به 8 سطح مورفوـ رسوبی با نام‌های A1 تا A8 تقسیم شده است. بر پایه مطالعات رسوب‏شناسی، رسوبات مخروط‏افکنه کال‌شور دارای جورشدگی بد و بسیار بد، کج‌شدگی متقارن (تقریباً متقارن تا بسیار مثبت)، کشیدگی (متوسط و پهن)، و بافت گراول و گراول شنی هستند. در تفسیر ویژگی‏های ژئوفیزیکی، اندازه‏های میانه، نمونه‏های A2 و A5 و A6 و A7 دارای میانه پایین‌تر، جورشدگی ضعیف، و کشیدگی بیشتر نسبت به بقیه رسوبات‌اند. همچنین، بر حسب نتایج آنالیزهای شیمیایی حاصل از آزمایش XRF، میزان عناصر اکسیدهای کلسیم و آلومینیوم و سیلیس و همچنین نسبت عناصر منیزیم به کلسیم و منگنز به کلسیم به ترتیب در نمونه‏های A1 و A3 و A8 کاهش و در نمونه‏های A6 و A2 و A5 و A7 کاهش می‏یابد که به ترتیب نشان‏دهنده شرایط اقلیمی سرد و خشک و گرم و مرطوب است. به طور کلی، با توجه به نتایج آنالیزهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی سیلاب حمل‏ کننده در نمونه‏های A6 و A2 و A5 و A7 دارای سرعت بسیار زیاد (و نه لزوماً دبی بالاتر) است. همچنین این سیلاب‏ها در محیط‏هایی با اقلیم سرد و خشک و با حاکمیت تخریب فیزیکی رخ داده‏‏ اند و در نمونه‏ های A4 و A1 و A3 و A8 اقلیم گرم و مرطوب با سیلاب‏های مداوم، اما، با انرژی کمتری رخ داده‌اند. بنابراین 4 سطح رسوبی در نتیجه اقلیم سرد و خشک و 4 سطح رسوبی در نتیجه اقلیم گرم و مرطوب در سطح این مخروط قابل مشاهده است.

چکیده روش لومینسانس زمان آخرین نور خوردگی کوارتز یا فلدسپار را بدست می­دهد.  در زمان نمونه ­برداری، انتقال آن به آزمایشگاه و درون آزمایشگاه  تابش نور باعث کاهش سیگنال طبیعی لومینسانس شده و لذا سن رویداد را کمتر از واقعیت نشان خواهد داد. بنابراین استفاده از نور مناسب جهت روشن کردن آزمایشگاه نقش کلیدی در تاسیس آزمایشگاه دارد. نورهایی که در ناحیه طول موج 625-575نانومترقرار می­گیرند آسایش بصری و حداقل ضرر برای نمونه را دارند. لامپ­های نارنجی و قرمز با استفاده از ال ای دی ساخته شد. طیف نوری لامپ­ها مورد مطالعه قرار گرفت. متاسفانه در دنباله طیف لامپ­های نارنجی، نور سبز موجود بود. ترکیب لامپ ال ای دی نارنجی و طلق موجب کاهش نور سبز شد. اثر چراغ تولید کننده نور نارنجی بر سیگنال لومینسانس در دانشگاه آکسفورد بررسی شد. استفاده از حداکثر شدت نور نارنجی موجود در آن آزمایشگاه، 30% سیگنال لومینسانس را از بین ­برد در حالی­که شدت حداقل تاثیر مخربی نداشت. لذا با بکارگیری تنظیم ­کننده شدت نور می­توان اثر نور سبز را به حدی کاهش داد که برای نمونه­های سن­یابی مضر نباشد. همچنین می­توان از لامپ ال­ای­دی قرمز استفاده کرد که دارای نور سبز نمی­باشد، اما از آسایش بصری کمتری برخوردار است.