نویسنده = حسن افشاری
نئوتکتونیک و گسل ها

تحلیلی بر فرگشت محیطی در محوطه قلعه‌بن شهرستان بابل استان مازندران

دوره 7، 3 و 4، اسفند 1400، صفحه 340-369

https://doi.org/10.22034/irqua.2022.702439

مجتبی صفری، حمید نظری، حسن فاضلی نشلی، الهه رحیمی، مینا مدیحی، حسن افشاری، نرجس حیدری

چکیده زیست­ محیط تأثیر مهمی در زندگی انسان پیش از تاریخ داشته است ، وی با توجه به پتانسیل زیست محیط، مکان مناسب برای سکونت خویش را برمی­گزید. انسان­­ها هنوز به پیشرفت­های تکنولوژیکی برای تغییرات جدی زیست­ محیطی آگاه نبودند و یکی از مهمترین دلایل انتخاب سکونتگاه، دسترسی به آب شیرین بوده است. این عامل مهم برای انتخاب، در مواردی باعث انحلال می­شد. برای مثال خشکسالی ­های پی­در­­پی منجر به ترک سکونتگاه و فروپاشی استقرار شده و در موارد دیگر با تغییر جهت رودخانه و سیلاب های ناشی از آن، برخی استقرارها به کلی متروک یا دارای وقفه فرهنگی شده­اند. محوطه قلعه­بن یکی از محوطه­ هایی است که به دلیل رسوبات سیلابی دارای وقفه فرهنگی شده است، با توجه به نتایج به دست آمده از کاوش این محوطه، در ترانشه­های Q-31 وX-35 ، لایه­ های سیلابی فاقد بقایای فرهنگی به ضخامت نزدیک به یک متر شناسایی گردید که حاکی از یک وقفه در این محوطه است. دلیل این ناهنجاری زیست­محیطی را می­توان در رخداد پارینه ­لرزه در ترانشه­Q-31­ دانست که پس از آن سراسر محوطه قلعه ­بن با نهشته­ های سیلابی پوشیده شده است. بر ­پایه گاهنگاری به روش کربن­14 در محوطه قلعه ­بن آخرین لایه استقراری پیش از متروک شدن­(­1613-1508پیش از میلاد) برآورد می­گردد.