دو فصلنامه کواترنری ایران

چکیده سنگ های آتشفشانی  شرق اهر  با ساختمان های متنوع بر روی واحدهای آذرآواری پلیوپلیستوسن و نهشته های آبرفتی جوان قرار گرفته‌اند. این سنگ ها با ماهیت بازالت- تراکی بازالت، بازالت آندزیتی و  تراکیت،  با بافت میکرولیتیک پورفیری، هیالو میکرولیتیک و پورفیری حفره­دار در منطقه رخنمون دارند.  بررسی داده­ های ژئوشیمیایی دال بر ماهیت قلیایی نمونه‌ها می باشد که در یک محیط زمین ساختی  قوس آتشفشانی پس از برخورد تشکیل شده‌اند. الگوی پراکندگی عناصر نادر خاکی دال بر غنی شدگی از عناصر نادر خاکی سبک و تهی شدگی از عناصر نادر خاکی سنگین می باشد. این نمونه‎ها دارای آنومالی منفی  NbوNb,P,Ti, Zr  و آنومالی مثبتCs, Rb, Pb, Ba, U ،La ،Th وLILE  می باشد.  در نمودار تعیین موقعیت تکتونیکی، این سنگ ها در گستره OIB قرار می‌گیرند. این الگوی غنی­شدگی و تهی­ شدگی از عناصر نادر خاکی با خاستگاه گوشته استنوسفری تطابق دارد. تلفیق داده ­های ژئوشیمیایی نشان می­دهد که سنگ های اتشفشانی شرق اهر، در موقعیت کششی کمان های پس از برخورد در حاشیه فعال قاره ای در ارتباط با شکستگی­ ها و گسل های امتدادلغز تشکیل شده ­اند .

چکیده گنبد نمکی نازی در مر ز پهنه زاگرس مرتفع و زاگرس چین خورده در شمال غرب استان چهارمحال  بختیاری واقع شده است و توالی سازندهای منطقه شامل سنگهای رسوبی اینفراکامبرین تا عهدحاضر می باشد. هدف از این مطالعه، بررسی زمین ساخت فعال مرتبط با گسل زردکوه و گنبد نمکی نازی در منطقه بازفت در استان چهارمحال و بختیاری، با استفاده از شاخص هایی مورفومتری است. جهت بررسی زمین ساخت منطقه مورد مطالعه ابتدا محدوده مورد بررسی به 59 حوضه تقسیم شد. سپس شاخص‌های کمی مورفومتری از قبیل شاخص انتگرال هیپستومتری، شاخص عدم تقارن حوضه زهکشی، شاخص گرادیان رودخانه، شاخص شکل حوضه، شاخص سینوسیته جبهه کوهستان، شاخص زمین ساخت فعال نسبیمورد محاسبه قرار گرفته است.  در شاخص Hi، تعداد 7 حوضه منطقه دارای فعالیت نو زمین ساختی فعال، 21 حوضه آن دارای فعالیت نوزمین ساختی متوسط، 31 حوضه آن دارای فعالیت نوزمین ساختی کم شناسایی شد . همچنین در شاخص  Af تعداد 18 حوضه با فعال نوزمین ساختی بالا و فعال ، 21 حوضه با فعالیت نوزمین ساختی متوسط و 20 حوضه با فعالیت نوزمین ساختی کم تعیین شد. یک حوضه دارای فعالیت بالا، دو حوضه با فعالیت نوزمین ساختی متوسط و 56 حوضه  با فعالیت نوزمین ساختی کم در شاخص SL تعیین شد. در شاخص BS تعداد 2 حوضه دارای فعالیت نوزمین‌ ساختی فعال، 2 حوضه دارای فعالیت نوزمین ساختی متوسط و  54 حوضه با فعالیت نوزمین ساختی کم شناسایی شد. در شاخص Smf  16 حوضه دارای فعالیت نوزمین ساختی فعال و بقیه حوضه ها با فعالیت نوزمین ساختی کم تا بسیار کم می باشند. شاخص‌ فعالیت نسبی (Iat)  در منطقه مورد مطالعه دال بر حضور 3 حوضه با فعالیت نوزمین ساختی فعال ،  26 حوضه با فعالیت نوزمین ساختی متوسط و 30 حوضه دارای فعالیت نوزمین ساختی کم می‌باشند. براساس شاخص‌های محاسبه شده، منطقه مورد مطالعه دارای فعالیت های حوضه ای متفاوت از متوسط تا کم می‌باشد.