مطالعه و بررسی پترولوژی و پتروژنز سنگ های آتشفشانی پلیوکواترنری شمال غرب ایران (استان های آذربایجان شرقی، غربی و اردبیل)
دوره 8، 3 و 4، اسفند 1401، صفحه 455-476
https://doi.org/10.22034/irqua.2023.705464
نصیر عامل، مهدیه فاضلی حق
چکیده واحدهای آتشفشانی پلیو-کواترنری در نواحی مختلف آذربایجان در شمال باختری ایران قرار دارند. مشاهدات صحرایی نشان دهنده استقرار مواد آتشفشانی در ارتباط با ساختارهای زمین ساختی خطی مانند شکستگیها و گسلهای اصلی و محور چین های جوان است. سنگهای مورد مطالعه شامل بازالت، آندزیت بازالت ، تراکی آندزیت، تراکیت، داسیت، ریوداسیت و ریولیت میباشند که از سری ماگمایی کالک آلکالن و آلکالن با پتاسیم بالا هستند. گدازه های بازالتی جوان از بازالت، الیوین بازالت، تفریت تشکیل شده اند که به سری ماگمایی آلکالن تعلق دارند. نمونههای مورد مطالعه غنی شدگی را در K، Ba، Rb، Th، U،Cs نشان می دهند. بررسی رفتار شیمیایی کروم، نیکل، کبالت، Ti، V و MgO در مقابل SiO2 نشان دهنده فرآیند آلودگی است. غنی شدگی LREE و تهی شدگیHREE نشان دهنده این است که ماگمای این سنگها از گوشته استنوسفری با منبع گارنت و درجه ذوب نسبی کم منشاء گرفته اند. ناهنجاریهای مثبت Cs، U، Ba،Rb و K و ناهنجاریهای منفی کم Ta،Nb و Eu در نمونه های بازالتی را میتوان با آلودگی پوسته ای تفسیر کرد. بررسی تأثیرات AFC نشان میدهد که فرآیند آلودگی نقش مهمی در تکوین ماگماها داشته است. واحدهای آتشفشانی اسیدی متوسط در برخی مناطق توسط دایکهای لامپروفیر بریده می شوند. بررسی ساختارهای تکتونیکی نمونه ها نشان دهنده قوس های آتشفشانی پس از برخورد است.
