نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 زمین شناسی، تکتونیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران

2 دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران

3 گروه مهندسی نفت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد امیدیه، امیدیه

چکیده

تولید و تزریق سیال ممکن است، از طریق تغییر فشار منفذی و تغییرات متناظر در میدان تنش، سبب ایجاد شکست هیدرولیکی، شکست برشی در سطوح ترک، یا فعالیت مجدد گسل‌ها و ناپیوستگی‌های موجود توسط کاهش تنش مؤثر شود. بنابراین، تغییر شکل زمین، لرزه‌های اتفاق‌افتاده، فعالیت مجدد ناپیوستگی‌ها، و ظرفیت ناتراوایی سنگ‌های اطراف مجموعه مخزن ـ پوش‌سنگ از پدیده‌های مهم در اجرای پروژه‌های دربرگیرنده تولید و تزریق گاز در فضاهای زیرزمینی محسوب می‌شوند. استراتژی موفق در توسعه مخزن مطالعه و مدل‌سازی ژئومکانیکی مخزن را می‌طلبد. ساخت یک مدل جامع ژئومکانیکی شامل وضعیت تنش به صورت تابعی از عمق (جهت و مقدار)، خواص فیزیکی سنگ مخزن و سازندهای آن (مقاومت سنگ و مدول‌های الاستیک)، تخمین فشار منفذی، و توصیف و توزیع شکستگی‌ها و گسل‌هاست. در این پژوهش، مدل ژئومکانیکی یک‌بعدی ساخته‌شده در میدان مورد مطالعه با استفاده از نرم‌افزار IP توضیح داده شد و با مدل‏سازی تحلیلی به بررسی و ارزیابی امکان فعالیت مجدد گسل‏های میدان، امکان وقوع شکستگی‏ها طی عملیات تزریق و تولید، و میزان بحران تغییر فشار تزریق و تولید برای ایجاد شکستگی‏های کششی و برشی پرداخته شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Stress field changes and faulting regimes analysis for determining fault reactivation possibility in cap rock and reservoir due to production & pressurized in Aghajari Oil Field - Iran̓s South West

نویسندگان [English]

  • Hassan Fathi 1
  • Mohsen PourKermani 2
  • Mohammad Abdideh 3
  • Soheyla Bouzari 2
  • Mahmoud Almasian 2

1 Geology, Tectonics, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran

2 Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran

3 Department of Petroleum Engineering, Islamic Azad University, Omidiye Branch, Omidiyeh

چکیده [English]

Production and injection of fluid may cause hydraulic fracture, shear fracture at crack levels, or re-activation of faults and existing discontinuities by reducing effective stress by changing the pore pressure and corresponding changes in the stress field. Therefore, the deformation of the earth, seismic occurred, the reactivation of discontinuities and the impermeability capacity of the rocks surrounding the reservoir-caprock are considered important factors in the implementation of projects involving the production and injection of gas in underground spaces. Successful strategy in reservoir development is inevitably of geomechanical studies and modeling of reservoir. The construction of a comprehensive geomechanical model includes the stress position, a function of depth (direction and amount), the physical properties of the reservoir rock and its formations (rock resistance and elastic modulus), pore pressure estimation, description and distribution of fractures and faults. In this paper, one-dimensional geomechanical model constructed in the studied field was described using IP (Interactive Petrophysics) software, and by analytical modeling, the possibility of reactivation of the field faults, the possibility of fractures occurring during the operations of injection and production, and the critical amount of changing pressure of injection and production to produce tensile and shear fractures, have also been studied and evaluated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Caprock
  • Reactivation of faults
  • Discontinuity
  • Gas injection
  • Pore pressure
  • Geomechanical model
  • Elastic properties of rock