نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه نفت و معدن و مواد، دانشکده مهندسى عمران و منابع زمین،واحد تهران مرکز دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه فیزیک، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

4 زلزله شناسی مهندسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

هدف اصلی این پژوهش شناسایی گسل‏ها در منطقه درکه تهران بود. برای این منظور، پروفیل‏های ژئوالکتریک با آرایه ونر‌ـ شلومبرژه، رادار نفوذی به زمین (GPR)، و برای سنجش فرکتالی پروفیل ژئوالکتریک از تابع نمایی پراش‌ـ مسافت استفاده شد. در بازدیدهای میدانی انجام‌شده شکستگی‏ها و گسل‏خوردگی‏هایی با امتدادهای مختلف در سطوح وسیعی از سنگ‏های منطقه تشخیص داده شد. گسل شمال تهران مهم‏ترین و تأثیرگذارترین گسل منطقه مورد مطالعه است. از دیگر گسل‏های فرعی منطقه می‏توان به گسل‏های امامزاده داود و دربند و شیرپلا اشاره کرد. نتایج پردازش پروفیل ژئوالکتریک نشان‌‌دهنده افت بسیار شدید مقاومت ویژه در فاصله 96 متری پروفیل به علت وجود یک زون گسلی است. کمینه تغییرات مقاومت ویژه الکتریکی تحت روش فرکتالی انجام‌شده نشان‌دهنده روند خطی همراه با افت نسبی بعد فرکتال است. در برخی مناطق افزایش نامتعارف بعد فرکتال و ایجاد شرایط آشوبناک بیانگر مناطق گسله و خردشده است. همچنین، تغییرات مرتبط با افت شدید دامنه امواج الکترومغناطیسی در رادارگرام GPR در فواصل 90 تا 100 متری مؤید وجود حتمی زون گسلی در منطقه مورد مطالعه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The application of geophysical and fractal methods in the identification of alluvial sediment faults in Derkeh area of Tehran

نویسندگان [English]

  • Mohsen Jahanbin 1
  • Seyyed Reza Mehrnia 2
  • Hamidreza Shirvani Mahdavi 3
  • Habib Rahimi 4

1 Department of Petroleum, Mining and Materials, Faculty of Civil Engineering and Land Resources, Tehran Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran

2 Department of Geology, Payam Noor University, Tehran, Iran

3 Department of Physics, Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

4 Engineering seismology, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

The main purpose of this research was to identify the faults in Derke area of Tehran. For this purpose, geoelectrical profiles with Wenner-Schlumberger array, ground penetrating radar (GPR), and the diffraction-distance exponential function were used for the fractal measurement of the geoelectrical profile. In the conducted field visits, fractures and faults with different lengths were detected in large areas of rocks in the region. North Tehran fault is the most important and influential fault in the studied area. Among other sub-faults in the region, we can mention Imamzadeh Daoud, Darband and Shirpala faults. The results of geoelectric profile processing show a very strong drop in specific resistance at the distance of 96 meters of the profile due to the existence of a fault zone. The minimum changes of specific electrical resistance under the fractal method shows a linear trend with a relative drop in the fractal dimension. In some areas, an unusual increase in the fractal dimension and the creation of chaotic conditions indicate faulted and fractured areas. Also, the changes related to the sharp drop in the amplitude of electromagnetic waves in the GPR radargram at distances of 90 to 100 meters confirm the existence of a fault zone in the studied area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wenner array
  • fractal dimension
  • ground penetrating radar
  • Schlumberger
  • North Tehran fault