نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران

2 دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران

چکیده

گستره مورد پژوهش (ناحیه گلپایگان) در زون ساختاری سنندج - سیرجان قرار گرفته است که یکی از پویاترین پهنه های  لرزه زمین ساختی ایران است. در این بررسی، یک مدل نظری برای ارزیابی پتانسیل حرکتی گسل بر اساس رابطه بین ویژگی های هندسی گسل و میدان تنش تکتونیکی ناحیه ای پیشنهاد شده است. لازم به ذکر است که نتایج این روش با رکورد های لرزه ای گذشته و فعالیت های ریز لرزه ای کنونی منطقه سازگار بوده است، لذا این الگوی نظری بر مبنای روابط میان ویژگی های هندسی گسل ها و میدان تنش زمین ساختی ناحیه ای استوار است.  داده های ساختاری به منظور دستیابی به موقعیت محور های اصلی تنش، در پهنه وسیعی از ناحیه مورد مطالعه برداشت گردید که از معادلات این الگو در 6 ایستگاه منطقه­ مذکور استفاده شد. در نهایت، با استفاده از روش وارون سازی، تنش اصلی بیشینه در هر مقطع به طور جداگانه به دست آمد و در معادلات جاگذاری شد. طبق محاسبات، پتانسیل حرکتی گسل در هر مقطع از گسل های ناحیه مشخص گردید،  گسل بید عرب بیشترین پتانسیل حرکتی در مقایسه با دیگر قطعات گسلی را دارا است که با توجه به محاسبه شاخص پیچ و خم پیشانی کوهستان به خوبی نمایان می شود که در رده یک تکتونیکی با فعالیت بالا جای دارد، دیگر گسل ها در مرحله پیش لرزه می باشند. نتایج محاسبه پتانسیل حرکت گسل ها در هر قطعه، تطابق خوبی را با فراوانی زمین لرزه های رخ داده نمایان می سازد، به طوری که بخش خاوری ناحیه مورد مطالعه، دارای نرخ لرزه خیزی بیشتری نسبت به دیگر بخش های آن می باشد. با توجه به سرعت متوسط لغزش گسل های ناحیه در سال های اخیر و همچنین با توجه به مطالعات پیشین و نتایج به دست آمده از ناحیه و داده های حاصل از محاسبه مقادیر پتانسیل حرکتی گسل، بخش خاوری ناحیه (حدفاصل گسل بید عرب تا گسل نر پلنگ) بیشترین میزان احتمال لغزش در آینده را دارا خواهد بود. بخش جنوبی گسل بید عرب، با بیشترین میزان پتانسیل حرکتی گسل همراه است و ساختارهای تکتونیکی نواحی آن، به عنوان جوان ترین فعالیت های نئوتکتونیکی در ناحیه معرفی می گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation of tectonic activity in Golpayegan area using Smf index and Movement Potential of Active Faults (A Case Study of Northwest Hendikush To the southeast of the Dareh Bid)

نویسندگان [English]

  • Nafisa Haj Nowrozi 1
  • Mohsen Pourkarmani 2
  • Mehran Arin 1
  • Zahra Maleki 1
  • Ali Solgi 1

1 Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Unit, Tehran

2 Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran

چکیده [English]

Study of area (Golpayegan area) is located in the Sanandaj-Sirjan structural zone, which is one of the most dynamic tectonic seismic zones in Iran. Among the most important faults of Janba in the study area, we can mention Khansar, Hila, Narpalang, Boland Ab, Qara No, Bid Arab faults. In this study, a theoretical model is proposed to evaluate the Fault Movement Potential based on the relationship between the geometric properties of the fault and the regional tectonic stress field. This model by et al. (1997) Lee, and has been used to evaluate the mobility potential of major faults in the Hong Kong area. This parameter allows for the percentage of possible movements in the current tectonic regime (CTR) for all active faults in a range. It should be noted that the results of this method are consistent with past seismic records and current micro-seismic activity in the region, so this theoretical model is based on the relationship between the geometric properties of faults and the regional tectonic stress field. To evaluate the mobility potential of active faults in Golpayegan area in the northwest of Kush to the southeast of Bid valley, the structural zone of Sanandaj-Sirjan.
Methods:
 Structural data were collected in a large area of ​​the study area in order to achieve the position of the main stress axes. The equations of this model were used in 6 stations in the mentioned area. Finally, using the inversion method, the maximum maximum stress in each section was obtained separately and placed in the equations.
Conclusion:
According to the calculations, the motion potential of the fault in each section of the faults in the area was determined that the Arab willow fault has the highest movement potential compared to other fault parts, which according to the calculation of the mountain frontal maze index is well visible. Category 1 tectonics with high activity, other faults are in the pre-seismic stage. The results of calculating the potential of faults in each section show a good agreement with the frequency of earthquakes, so that the eastern part of the study area has a higher seismicity rate than other parts. Due to the average landslide velocity of faults in recent years and also according to previous studies and results obtained from the area and data from the calculation of fault potential values, the eastern part of the area (the distance between Arab willow fault and male leopard fault ) Has the highest probability of slipping in the future. The southern part of Bid Arab fault is associated with the highest mobility potential of the fault and the tectonic structures of its areas are introduced as the youngest neotectonic activities in the area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Active Fault
  • Movement potential
  • Maximum mainly stress
  • Regional tectonic stress field