نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین شناسی ، گرایش تکتونیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران

2 استاد، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران

چکیده

در این مقاله به بررسی فعالیت پتانسیل حرکت گسل های فعال در گستره مورد پژوهش (ناحیه پردیس)، پهنه جنوب شرقی البرز مرکزی پرداخته شده است که یکی از پویاترین پهنه های لرزه زمین ساختی ایران است. از مهم ترین گسل های جنبا در ناحیه مورد مطالعه، می توان به گسل مشا، تلو پائین، لتیان، سرخه حصار، ایوانکی، قصر فیروزه، کوثر، نیاوران و قبله اشاره کرد. در این بررسی، یک  مدل نظری برای ارزیابی پتانسیل حرکتی گسل (Fault Movement Potential) یا FMP بر اساس رابطه­ بین ویژگی های هندسی گسل و میدان تنش تکتونیکی ناحیه ای پیشنهاد شده است. ارزیابی پتانسیل حرکتی گسل های فعال ناحیه پردیس در گستره شمال باختر نیکنام ده تا جنوب خاور چنارک،  پهنه ساختاری جنوب البرز مرکزی  هدف اصلی این بررسی می باشد. و در این راستا  داده های ساختاری، به منظور دستیابی به موقعیت محور های اصلی تنش، در پهنه وسیعی از ناحیه مورد مطالعه برداشت گردید که از معادلات این الگو در نه ایستگاه منطقه­ مذکور استفاده شد. در نهایت با استفاده از روش وارون سازی، تنش اصلی بیشینه در هر مقطع به طور جداگانه به دست آمد و در معادلات جاگذاری شد. طبق محاسبات پتانسیل حرکتی گسل در هر مقطع از گسل های ناحیه مشخص گردید که گسل های مشا، لتیان و نیاوران بیشترین پتانسیل حرکتی در مقایسه با دیگر قطعات گسلی است. نتایج محاسبه پتانسیل حرکت گسل ها در هر قطعه، تطابق خوبی را با فراوانی  زمین لرزه های رخ داده نمایان می سازد، به طوری که بخش خاوری ناحیه مورد مطالعه دارای نرخ لرزه خیزی بیشتری نسبت به دیگر بخش های آن می باشد. با توجه به محاسبه مقادیر پتانسیل حرکتی گسل های ناحیه، مشخص گردید، بخش خاوری ناحیه (حدفاصل گسل مشا تا گسل نیاوران) بیشترین میزان احتمال لغزش در آینده دارا خواهد بود. بخش جنوبی گسل نیاوران با بیشترین میزان پتانسیل حرکتی گسل همراه است و ساختارهای تکتونیکی نواحی آن به عنوان جوان ترین فعالیت های نئوتکتونیکی در ناحیه معرفی می گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the movement potential of the side faults of the Pardis area (in the area from the northwest of Niknam Deh to the southeast of Chenark, the structural zone of the south of Alborz Central - North of Iran)

نویسندگان [English]

  • Hossein Mortazi 1
  • Mohsen Purkermani 2
  • Mahmoud Almasian 2
  • Soheila Bouzari 2

1 PhD student in Geology, Tectonics, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran

2 Professor, Faculty of Basic Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran

چکیده [English]

Abstract
In this article, the activity of FMP in Pardis region, southeastern part of Central Alborz, has been studied.Some of the most the most important active faults in the study area are Mosha, Telo Paien,Latian, Sorkhe Hessar, Eivanakai, Qasre Firozeh, Kowsar, Niavaran, Qebleh faults.Methods:
In this study, a theoretical model for evaluating FMP based on the relationship between the geometric properties of the fault and the regional tectonic stress field is proposed. It should be noted that the results of this method are consistent with past seismic records and current micro-seismic activity in the region, so this theoretical model is based on the relationship between the geometric properties of faults and regional tectonic stress field.
The main purpose of this study is to evaluate the FMP of the campus area in the northwest of Niknam Deh to the southeast of Chenark. Using structural data, in order to achieve the position of the main stress axes, in a large area of the study area .
Results and iscussion:
According to FMP calculations in each section, it was determined that Mosha, Latian and Niavaran faults have the highest Movement potential compared to other fault sections.
Conclusion
The results of calculations in each section show a good agreement with the frequency of earthquakes, so that the eastern part of the region has a higher seismicity rate than other parts and the eastern part of the region (between Mosha fault and Niavaran fault) It will have the highest probability of landslide in the future, while the southern part of Niavaran fault is associated with the highest amount of FMP and the tectonic structures of its areas are introduced as the youngest neotectonic activities in the area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Active faults
  • moving power
  • maximum principal stress
  • regional tectonic stress field